وزنه تعادل آسانسور: خرید، نصب و خدمات با بهترین قیمت 1405

شاید شما هم اسم وزنه تعادل آسانسور را شنیده باشید، اما با کاربرد آن در آسانسور آشنا نباشید. همان گونه که از نام این قطعه پیداست، وزنه تعادل آسانسور برای متعادل ساختن وزن کابین آسانسور و درصدی از وزن بار یا مسافر در آسانسورهای کششی و زنجیری استفاده می شود. این وسیله دارای تعداد مشخصی وزنه و یک قاب فلزی است که توسط قرقره (فلکه هرزگرد) و طناب فولادی (سیم بکسل) به کابین آسانسور متصل می شود. وزنه تعادل انواع مختلفی مثل وزنه فلزی، وزنه بتنی، وزنه چدنی، وزنه سربی، وزنه پلاستیکی و گالوانیزه دارد. جهت آشنایی بیش تر با وزنه تعادل و انواع آن، در ادامه همراه ما باشید.

   

همان‌طور که گفته شد، وزنه تعادل وزنه‌ای است که در طرف مقابل کابین آسانسور نصب می شود و تعادل آسانسور و سیم بکسل نگهدارنده کابین را حفظ می کند. هر یک از این وزنه ها دارای وزنی بین ۳۵ تا ۴۰ کیلوگرم هستند که درون آن ها از موادی مثل چدن و بتن پر شده است و یک روکش پلاستیکی یا گالوانیزه سطح آن را می پوشاند. ساختار قاب وزنه ها باید به گونه ای محکم و با دوام ساخته شده باشد که پس از قرار گیری وزنه ها درون آن و حرکت کردن و ایستادن ناگهانی وزنه ها، در زمان عملکرد ترمز اضطراری، دچار آسیب و شکستگی نشوند.

کاربرد وزنه تعادل فراتر از صرفاً برقراری تعادل مکانیکی است؛ این وزنه، بار استاتیکی موتور را به شدت کاهش می‌دهد و باعث می‌شود موتور تنها برای غلبه بر اختلاف وزن بین کابین و وزنه تعادل (که حداکثر نیمی از ظرفیت اسمی بار است) و همچنین غلبه بر اصطکاک، انرژی مصرف کند. این فرآیند موجب کاهش چشمگیر مصرف انرژی الکتریکی و افزایش عمر مفید موتور محرکه و سیم بکسل‌ها می‌شود.

جنس اصلی وزنه‌ها معمولاً چدن (Cast Iron) است که چگالی بالاتری دارد و فضای کمتری اشغال می‌کند، یا بتن مسلح که اقتصادی‌تر است. قاب وزنه (Counterweight Frame) علاوه بر استحکام، دارای کفشک‌هایی است که روی ریل مخصوص وزنه تعادل حرکت می‌کنند. این قاب باید مجهز به مکانیزم قفل‌کننده (Safety Gear) باشد تا در صورت عملکرد ترمز اضطراری، وزنه‌ها به صورت ایمن و بدون سقوط ناگهانی متوقف شوند.

  

   

در زمان حرکت، وقتی کابین آسانسور به سمت پایین می‌رود، وزنه تعادل آسانسور که سیم بکسل آن را حمل می‌کند به سمت بالا حرکت می کند؛ و بالعکس. این سیستم به همراه خنثی کردن وزن داخل کابین، باعث ایجاد تعادل در آسانسور می شود. در اکثر موارد از وزنه های ۳۵ کیلوگرمی بتنی با روکش پلاستیکی برای محافظت از دست نصاب در هنگام حمل استفاده می‌شود. این وزنه ها درون یک قاب گذاشته و سپس محکم می شوند تا در صورت بروز تکان های شدید مانند زمان پاراشوت، از قاب خود خارج نگردند و خطری ایجاد نکنند. 

تعداد وزنه ها به عوامل مختلفی همچون ظرفیت و وزن کابین آسانسور و نوع کاربری آن بستگی دارد که حتما باید توسط افراد متخصص و ماهر انجام شود؛ چرا که این اشخاص برای محاسبه میزان وزنه تعادل هر آسانسور، از یک فرمول خاص استفاده می کنند.

وزنه تعادل آسانسور بر اساس جنس، مقدار وزن و ابعاد، شامل انواع متفاوتی است که در ادامه آن ها را بررسی می کنیم:

  

از انواع قدیمی وزنه تعادل، مدل بتنی آن است که دو نوع وزنه بتنی با روکش پلاستیکی و وزنه بتنی با روکش ورق گالوانیزه دارد. وزنه‌های بتنی (Concrete Weights) مقرون‌به‌صرفه‌ترین گزینه هستند. چگالی نسبتاً پایین‌تر بتن به این معنی است که برای رسیدن به وزن مورد نظر، حجم و فضای بیشتری مورد نیاز است. روکش پلاستیکی یا گالوانیزه صرفاً برای محافظت در برابر رطوبت، آسیب‌دیدگی در حین حمل و نقل و جلوگیری از ریزش ذرات بتن در چاه آسانسور استفاده می‌شود. این وزنه‌ها برای پروژه‌هایی با محدودیت بودجه و چاهک‌های با فضای کافی مناسب هستند.

  

نوع دیگری از وزنه تعادل، سربی است که چگالی آن در مقایسه با بقیه وزنه ها بسیار بیش تر است. این وزنه نیز همچون نوع بتنی، ابعاد مختلفی دارد.  سرب (Lead) به دلیل چگالی بسیار بالا  امکان ساخت وزنه‌هایی با کمترین ابعاد فیزیکی را فراهم می‌کند. این ویژگی برای آسانسورهایی با محدودیت فضای چاه (به‌ویژه عرض کم)، یا در مواردی که نیاز به کاهش وزن کلی سازه است، ایده‌آل است. با این حال، به دلیل سمی بودن سرب و مسائل زیست‌محیطی، استفاده از آن باید با روکش‌های محافظ ضخیم و با رعایت مقررات سخت‌گیرانه محیط زیستی انجام شود.

  

این وزنه تعادل آسانسور، قیمت بالاتری در مقایسه با نوع بتنی دارد و اصولا در مواقعی که افراد برای یک فضا با چاهک کم، به یک وزنه باریک و سنگین نیاز دارند، استفاده می شود. این وزنه نیز همچون بقیه موارد، ابعاد مختلفی دارد.  وزنه‌های چدنی (Cast Iron Weights) تعادل خوبی بین هزینه و چگالی ارائه می‌دهند. این وزنه‌ها به دلیل مقاومت مکانیکی بسیار بالا، در برابر ضربه‌های ناشی از عملکرد ترمز اضطراری یا تکان‌های شدید در سرعت‌های بالا مقاوم‌تر هستند. چدن به طور خاص برای آسانسورهایی که دارای طراحی پشت به پشت کابین و وزنه (Rear/Front Installation) هستند و فضای جانبی کمی دارند، بهترین انتخاب فنی محسوب می‌شود.

  

جهت تولید وزنه تعادل آسانسور فلزی، تعداد مشخصی از وزنه های فلزی در داخل یک قاب فولادی گذاشته می شوند و در ادامه، توسط دستگاه پرس، در کنار هم محکم می شوند. سپس، یک وسیله با کمک پیچ، آن ها را به یکدیگر قفل می کند و در آخر، یک روکش فلزی بر روی این قاب فولادی کشیده می شود. 

منظور از وزنه‌های فلزی در این بخش، اغلب وزنه‌های ساخته شده از فولاد یا چدن ریخته‌گری شده است که به دلیل چگالی بالا و استحکام ذاتی فلز، قابلیت تولید در ابعاد بسیار دقیق و کنترل‌شده را دارند. فرآیند پرس شدن و قفل شدن توسط پیچ تضمین می‌کند که این قطعات در برابر نیروهای اینرسی و تکان‌های عمودی در طول حرکت و به‌ویژه هنگام فعال شدن ترمز ایمنی (پاراشوت) مقاوم باشند و هیچ‌گونه لغزشی در داخل قاب رخ ندهد. روکش نهایی، محافظت در برابر خوردگی را تقویت می‌کند.

  

در چند سال گذشته، به دلیل ارزان بودن، از وزنه‌های پلاستیکی فشرده برای متعادل سازی کابین آسانسور استفاده می کردند، ولی امروزه و با استانداردهای جدید، استفاده از آن ها منسوخ شده است و اصولا از نوع گالوانیزه به جای وزنه های پلاستیکی استفاده می شود. برای ساخت وزنه گالوانیزه ابتدا ورق‌های گالوانیزه را درون یک قالب فولادی کنار هم قرار می دهند؛ سپس به کمک یک دستگاه مخصوص، محکم شده و پیچ می شوند و در آخر، یک روکش از جنس گالوانیزه بر روی قاب کشیده می شود.

اصطلاح "وزنه گالوانیزه" بیشتر به روکش محافظ روی وزنه اشاره دارد که معمولاً برای پوشاندن وزنه‌های بتنی یا ترکیبی استفاده می‌شود. گالوانیزه کردن به معنی پوشاندن فلز با لایه‌ای از روی (Zinc) است که مقاومت بسیار بالایی در برابر زنگ‌زدگی و رطوبت ایجاد می‌کند. این نوع روکش برای محیط‌هایی با رطوبت بالا (مانند مناطق ساحلی) یا چاهک‌های مرطوب، ضروری است و دوام وزنه را نسبت به روکش‌های پلاستیکی یا رنگ‌آمیزی ساده به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.