0 دیدگاه ها
سنسور مگنتی و شالتر آسانسور : عملکرد ایمنی و ویژگیها
وقتی سوار آسانسور میشویم، انتظار داریم که دقیق در طبقه مورد نظر توقف کند، با سرعت مطمئن حرکت کند و در صورت بروز مشکل، سریع واکنش ایمنی نشان دهد. همه این موارد، فقط با نرمافزار و تابلو فرمان انجام نمیشوند؛ بلکه مجموعهای از قطعات الکترومکانیکی دقیق وظیفه دارند موقعیت کابین را لحظهبهلحظه پایش و کنترل کنند. یکی از مهمترین این قطعات، شالتر آسانسور است؛ سنسوری مکانیکی اما حیاتی که مثل یک نگهبان دقیق در انتهای مسیر چاه آسانسور، فرمان توقف یا کاهش سرعت اجباری را صادر میکند.
شالتر آسانسور چیست و چه نقشی در ایمنی دارد؟
شالتر آسانسور (Elevator Limit Switch)، یک نوع کلید مکانیکی است که با برخورد مکانیزم متصل به کابین (معمولاً کلهگاوی) تحریک میشود و به تابلو فرمان، سیگنالهایی برای کند شدن، توقف یا اقدام ایمنی ارسال میکند.
نقشهای کلیدی شالتر:
- کاهش اجباری سرعت کابین قبل از رسیدن به انتهای چاه آسانسور
- توقف اضطراری در طبقه آخر یا اول (شالتر استوپ اجباری)
- جلوگیری از برخورد کابین به کف چاله یا سقف چاه
بدون شالتر، عملکرد آسانسور صرفاً بر اساس محاسبات نرمافزاری خواهد بود و کوچکترین خطا در انکودر یا تابلو فرمان، میتواند منجر به حادثه شود.
عملکرد شالترآسانسور چگونه است؟
شالترها بهصورت فیزیکی در چاه آسانسور نصب میشوند، معمولاً در کنار ریلها یا روی دیواره چاه. روی کابین آسانسور هم یک مکانیزم مکانیکی به نام کلهگاوی (Cam or Activator) نصب میشود که هنگام عبور از مقابل شالترها، با آن برخورد کرده و موجب فعال شدن کنتاکتهای داخلی آن میشود.
این تحریک مکانیکی، سیگنالی الکتریکی به تابلو فرمان میفرستد و بسته به نوع شالتر، دستورات لازم صادر میشود به فرض مثل فرمان توقف اضطراری در صورت عبور از حد مجاز
انواع سنسور مگنتی و شالترآسانسور و کاربرد هرکدام
شالترها و سنسورهای مگنتی بر اساس محل نصب و وظیفهشان به دستههای زیر تقسیم میشوند:
۱. سنسور مگنتی توقف (Stop Switch)
در روی کابین آسانسور نصب میشود و کنار هر طبقه یک آهنربا روی ریل نصب میشود و وظیفهاش اعلام موقعیت دقیق ایست به تابلو فرمان است. تابلو فرمان با دیدن فرمان این سنسور به کابین دستور توقف نهایی در تراز طبقه را میدهد.
۲. سنسور مگنتی کاهنده سرعت (Slow Down Switch )
این سنسور هم روی کابین نصب میشود و آهنربای آن روی ریل و کمی قبل از رسیدن به تراز طبقه نصب میشود و فرمان کاهش سرعت را به تابلو میدهد. با این کار، کابین آرام و ایمن به طبقه نزدیک میشود.فاصله آهنرای دور انداز سرعت تا تراز طبقه به سرعت و نوع آسانسور بستگی دارد.
۳. شالتر یا سنسور انتخاب درب (Door Select Switch)
در بعضی تابلو فرمانهای قدیمی برای انتخاب بازشوی درب ها در هر طبقه در آسانسورهای دو درب ، از این شالتر یا سنسور استفاده میشد ولی در تابلو فرمانهای جدید این کار به صورت نرم افزاری انجام میشود و حتی برای هر درب فتوسل مجزا هم وجود دارد.
۴. شالتر حد نهایی (Final Limit Switch)
در بالا یا پایینترین نقاط چاه نصب میشود. اگر کابین بیش از حد مجاز پایین یا بالا برود، این شالتر فعال شده و مدار سری استوپ ایمنی آسانسور را قطع میکند و بایستی حتما توسط تعمیر کار مجرب دلیل عملکرد این شالتر بررسی شود، چون در حالت کار عادی آسانسور نباید این شالتر عمل کند.
۵. شالتر یا سنسور دریچه بازرسی یا دریچه فرار چاه آسانسور
در چاه برخی آسانسورها دریچه بازرسی یا دریچه فرار وجود دارد که به منظور اطمینان از بسته بودن این دریچه یک میکروسوئیچ نصب میشود که میتواند در دسته شالترها قرار گیرد و زیرمجموعهای از شالترهای صنعتی محسوب میشوند.
اجزای تشکیلدهنده شالتر آسانسور
شالترها از نظر ظاهری سادهاند، اما درون آنها ترکیبی دقیق از اجزای مکانیکی و الکتریکی قرار دارد:
- بدنه فلزی یا پلاستیکی صنعتی: برای محافظت در برابر ضربه و گرد و غبار
- بازوی تحریک یا غلطک: بخشی که با کلهگاوی برخورد میکند
- کنتاکتهای باز و بسته (NO/NC): برای ارسال سیگنال الکتریکی
- فنر بازگرداننده: که پس از تحریک، بازو را به حالت اولیه برمیگرداند
- پایه نصب استاندارد: برای نصب ایمن روی ریل یا پروفیل دیواره
محل نصب شالترها و چینش استاندارد آهنربا ها در چاه آسانسور
در هر آسانسور، بسته به تعداد طبقات و طراحی سیستم کنترل، تعداد خاصی از آهنربا ودر ارتفاعات مختلف چاه نصب میشود. محل نصبها معمولاً با اندازهگیری دقیق تعیین میشود.
نکات مهم:
- نصب دقیق آهنرای سنسورهای مگنتی توقف و دور انداز در هر طبقه
- شالتر های دور انداز اجباری در نزدیکی انتهای چاه (کف و سقف)
- تنظیم دقیق موقعیت کلهگاوی روی کابین برای برخورد صحیح با شالتر
- فاصله ایمن بین شالتر و قاب ریل برای جلوگیری از ضربه ناخواسته
نکات مهم در نصب و تنظیم شالتر
نصب شالترها فقط توسط افراد آموزشدیده باید انجام شود، چون کوچکترین انحراف در میلیمترها میتواند منجر به توقف ناصحیح یا حتی خطر شود.
نکات تخصصی:
- تنظیم فواصل بر اساس سرعت کابین (برای سرعتهای بالا، فاصله آهنربای دور انداز باید بیشتر باشد)
- استفاده از پیچهای لرزهگیر برای جلوگیری از لغزش تدریجی شالتر
- جلوگیری از برخورد سخت با کلهگاوی که باعث شکستن بازو یا تیغه داخلی شود
- تست عملکرد شالتر با عبور دستی کلهگاوی پیش از راهاندازی نهایی
علائم خرابی سنسورهای مکنتی و شالتر و روشهای عیبیابی
برخی علائم که نشان میدهد شالتر با سنسور دچار مشکل شده:
- توقف ناگهانی یا تصادفی کابین در طبقات
- شمارش اشتباه طبقات و جابجا ایستادن در طبقات( طبقات را قاطی میکند)
- عدم ثبت فرمان توقف یا کاهش سرعت
- صدای تق تق یا گیر کردن بازوی شالتر
- سیگنال اشتباه به تابلو فرمان
راهکارها:
- تست اتصالات و عملکرد با مولتیمتر (بررسی عملکرد NO و NC)
- بعضی سنسورهای مگنتی با یک ظربه کوچک قطع و وصل میشوند
- بررسی مکانیکی بازو برای گیر کردن یا شکستگی
- بررسی سفتی یا شل بودن پیچهای نصب
- تمیز کردن سطح شالتر از گرد و غبار یا روغن
برندهای رایج شالتر و سنسورهای مگنتی در بازار ایران
در بازار آسانسور ایران، چند برند شناختهشده مورد استفاده قرار میگیرند:
| برند | کشور سازنده | ویژگی |
| N.F. | ایران | کیفیت بالا، قیمت مناسب، سازگار با پروژههای متوسط |
| Shahab | ایران | اقتصادی، مناسب ساختمانهای چند طبقه |
| Haskar | ترکیه | دقت بالا، برای پروژههای لوکس یا صنعتی |
| pishro | ایران | پرمصرف و رایج در پروژههای انبوهسازی |
عوامل مؤثر بر قیمت شالتر آسانسور
قیمت شالتر بسته به نوع، برند، دقت و کیفیت ساخت و کشور سازنده متفاوت است.
جمعبندی:
شالترها و سنسورهای مگنتی در ظاهر قطعات سادهای هستند، اما نقش آنها در ایمنی و عملکرد دقیق آسانسور بسیار کلیدی است. بدون نصب صحیح و تنظیم دقیق آنها، کابین ممکن است با خطای توقف، کاهش سرعت یا حتی حوادث جبرانناپذیر مواجه شود.
در هر پروژه آسانسور، چه کششی و چه هیدرولیک، باید به طراحی مسیر شالترها، دقت تنظیم آنها و کیفیت قطعات اهمیت ویژهای داد. حتی اگر تابلو فرمان و موتور آسانسور از بهترین برندها باشند، بدون سنسور و شالتر مناسب، سیستم شما کامل نخواهد بود.
ارسال نظر
نکته: HTML ترجمه نمی شود!